Trước khi mua đất, người mua nên kiểm tra quy hoạch để biết thửa đất có nằm trong khu vực được định hướng sử dụng cho mục đích khác hay không. Việc tra cứu có thể thực hiện trực tuyến, xác minh tại địa phương hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu đất đai chính thức.
Kiểm tra đúng thông tin quy hoạch giúp người mua đánh giá khả năng sử dụng, xây dựng và hạn chế rủi ro trước khi đặt cọc. Sau đây là cách kiểm tra quy hoạch đất chính xác trước khi mua.
Một thửa đất có vị trí đẹp, giá phù hợp nhưng nếu chịu ảnh hưởng bởi quy hoạch thì kế hoạch sử dụng hoặc xây dựng trong tương lai có thể bị tác động. Vì vậy, kiểm tra quy hoạch nên được thực hiện trước khi thương lượng và đặt cọc.
Một số lý do quan trọng gồm:
Luật Đất đai 2024 quy định quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất sau khi được cơ quan có thẩm quyền quyết định, phê duyệt phải được công bố công khai theo quy định. Vì vậy, người mua nên ưu tiên kiểm tra thông tin từ các nguồn chính thức.
Việc áp dụng đúng cách kiểm tra quy hoạch đất sẽ giúp người mua nhanh chóng nắm bắt được mục đích sử dụng và tình trạng pháp lý của bất động sản. Trước khi thực hiện tra cứu trên hệ thống, người mua cần chuẩn bị đầy đủ dữ liệu về thửa đất để dễ dàng xác định đúng vị trí thực tế trên bản đồ.
Các thông tin cần có gồm:
Trong đó, số tờ và số thửa là những thông tin quan trọng khi đối chiếu giữa Giấy chứng nhận, bản đồ địa chính và bản đồ quy hoạch.
Người mua cũng nên đối chiếu giấy tờ với hiện trạng thực tế. Không nên chỉ sử dụng tên đường hoặc địa chỉ để xác định thửa đất vì thông tin địa chỉ có thể thay đổi theo điều chỉnh hành chính hoặc cách đánh số nhà.
Có thể thực hiện theo trình tự từ đơn giản đến chuyên sâu:
Tra cứu trực tuyến → xác minh tại UBND xã/phường → yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai chính thức.
Nếu tra cứu trực tuyến đã cho thấy thông tin rõ ràng, người mua có thể tiếp tục kiểm tra các vấn đề pháp lý khác. Nếu dữ liệu chưa rõ hoặc có sự khác biệt giữa các nguồn, nên thực hiện bước xác minh tiếp theo.
Một số website cung cấp thông tin quy hoạch đất đai của các tỉnh, thành phố. Có thể truy cập vào các website này để tra cứu thông tin quy hoạch.
Ví dụ:
Ví dụ: Cách kiểm tra quy hoạch đất ở thành phố Hồ Chí Minh trên website như sau:
Bước 1: Xác định đúng tỉnh/thành phố trực thuộc trung ương nơi có mảnh đất.
Bước 2: Tìm kiếm cổng thông tin quy hoạch, cổng thông tin đất đai hoặc cổng quy hoạch xây dựng của địa phương đó trên Google (Ví dụ: Tra cứu quy hoạch + [Tên tỉnh thành]).
Bước 3: Nhấn chọn mục bản đồ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, tra cứu thửa đất hoặc tra cứu thông tin quy hoạch.
Bước 4: Nhập các thông tin đang có vào ô tìm kiếm: Số tờ số thửa, địa chỉ hành chính, tọa độ X/Y hoặc dùng chuột chọn trực tiếp vị trí trên bản đồ điện tử.
Bước 5: Bật lớp quy hoạch hoặc kế hoạch sử dụng đất nếu hệ thống có nút hỗ trợ gạt bật/tắt (Layer).
Bước 6: Khéo léo đối chiếu vị trí, hình dáng thửa đất trên sổ với bản đồ hiển thị trên màn hình.
Bước 7: Chụp màn hình kết quả lại, lưu ý ghi lại nguồn tra cứu (tên website) và thời điểm tra cứu để làm cơ sở đàm phán.
Hoặc có thể tra cứu thông tin quy hoạch qua ứng dụng di động theo các bước sau:
Bước 1: Truy cập vào cổng thông tin điện tử của UBND cấp tỉnh nơi có đất.
Bước 2: Tìm kiếm mục "Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất".
Bước 3: Chọn mục "Tra cứu thông tin quy hoạch".
Bước 4: Nhập các thông tin cần thiết để tra cứu, bao gồm:
Bước 5: Nhấn "Tra cứu".
Kết quả tra cứu sẽ được hiển thị trên màn hình.
Lưu ý khi tra cứu thông tin quy hoạch đất đai
Cách kiểm tra quy hoạch đất khác khi kết quả tra cứu trực tuyến chưa rõ, người mua có thể liên hệ UBND xã/phường nơi có đất để được hướng dẫn kiểm tra thông tin quy hoạch thuộc phạm vi địa phương.
Khi làm việc, nên mang theo hoặc chuẩn bị:
Nên cung cấp thông tin cụ thể về thửa đất đang dự định mua thay vì chỉ hỏi chung “khu vực này có quy hoạch không?”. Việc xác định đúng số thửa và vị trí sẽ giúp quá trình đối chiếu chính xác hơn.
Nếu được cung cấp thông tin về đồ án quy hoạch, người mua nên ghi lại tên đồ án, phạm vi ảnh hưởng và văn bản phê duyệt để tiếp tục đối chiếu với bản đồ và giấy tờ của thửa đất.
Khi cần kiểm tra sâu hơn hoặc muốn có thông tin, dữ liệu đất đai được cung cấp theo thủ tục hành chính, người mua, và người bán có thể thực hiện yêu cầu cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai. Đây được coi là cách kiểm tra quy hoạch đất có giá trị xác thực cao nhất.
Theo hướng dẫn được đăng tải trên Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, người mua có nhu cầu có thể nộp phiếu yêu cầu hoặc văn bản yêu cầu cung cấp dữ liệu. Hồ sơ có thể được nộp trực tuyến qua Cổng thông tin đất đai quốc gia, Cổng Dịch vụ công quốc gia, Cổng Dịch vụ công cấp tỉnh hoặc nộp trực tiếp, qua bưu chính theo quy định.
Quy trình cơ bản gồm:
Có thể xem chi tiết về thành phần hồ sơ, cách thức nộp, thời gian giải quyết và phí cung cấp dữ liệu đất đai tại bài hướng dẫn của Cổng Thông tin điện tử Chính phủ: Hướng dẫn thủ tục cung cấp thông tin, dữ liệu đất đai
Không chỉ cần biết cách kiểm tra quy hoạch đất chính xác mà người mua còn cần phải biết cách đọc bản đồ quy hoạch để biết đất có đang bị ảnh hưởng như thế nào. Sau khi có bản đồ quy hoạch, người mua cần xác định thửa đất nằm ở đâu và bị ảnh hưởng ở mức nào, thay vì chỉ nhìn thấy một màu trên bản đồ rồi kết luận.
Cách đọc bản đồ quy hoạch sử dụng đất được thực hiện theo 6 bước:
Bước 1: Xác định đúng hồ sơ
Đọc khung tên trước khi nhìn màu sắc. Các thông tin ở phần khung tên cho biết tên bản đồ, địa bàn, thời kỳ, tỷ lệ, cơ quan lập và thông tin xác nhận. Việc chỉ có ảnh cắt từ ứng dụng, web tra cứu không thấy khung tên, quyết định hoặc thời điểm cập nhật, kết quả chỉ nên coi là gợi ý ban đầu.
Bước 2: Đọc tỷ lệ hướng Bắc và hệ tọa độ
Phần tỷ lệ cho biết mức độ thu nhỏ. Bản đồ tỷ lệ 1/10.000 nghĩa là 1 cm trên bản đồ tương ứng 100 m ngoài thực địa; 1/25.000 tương ứng 250 m. Tỷ lệ càng nhỏ về mẫu số thì bản đồ càng chi tiết, nhưng không vì thế mà mọi bản đồ đều thể hiện ranh thửa. Hướng Bắc và lưới tọa độ giúp định vị khi đối chiếu với bản đồ địa chính hoặc dữ liệu số.
Bước 3: Xác định chính xác vị trí thửa đất
Ưu tiên tra bằng số tờ, số thửa hoặc tọa độ trên cổng chính thức. Nếu hệ thống không hỗ trợ, cần dùng trích lục địa chính để chồng ghép với bản đồ quy hoạch. Không nên ước lượng bằng tên đường, vị trí ghim hay hình dáng khu đất, đặc biệt ở nơi đã đổi địa giới, tên xã phường hoặc có nhiều tuyến đường mới.
Bước 4: Đọc ranh giới Và phạm vi ảnh hưởng
Quan sát ranh khoanh đất quy hoạch, ranh hành chính, ranh dự án và các đường nét chuyên đề. Phụ lục VI Thông tư 29 quy định riêng cách thể hiện ranh khu vực lấn biển, khu vực cần quản lý nghiêm ngặt, khu công nghệ cao, khoanh đất quy hoạch và mã loại đất. Nếu thửa nằm sát ranh, ảnh chụp màn hình không đủ để kết luận toàn bộ hay một phần diện tích bị ảnh hưởng.
Bước 5: Đối chiếu mã đất và bảng chú giải
Mã chữ cho biết loại đất; màu giúp nhận diện nhanh. Tuy nhiên, màu có thể hiển thị khác do độ phân giải, độ trong suốt của lớp dữ liệu hoặc hệ ký hiệu của loại bản đồ khác. Nguyên tắc an toàn là đọc mã đất trước, sau đó kiểm tra màu trong bảng chú giải của đúng hồ sơ.
Bước 6: So sánh hiện trạng quy hoạch và kế hoạch
Ba câu hỏi cần tách riêng là:
Khả năng chuyển nhượng một thửa đất có thông tin quy hoạch cần được xem xét cùng với tình trạng pháp lý và các điều kiện thực hiện quyền sử dụng đất.
Theo Điều 45 Luật Đất đai 2024, để thực hiện quyền chuyển nhượng, người sử dụng đất phải đáp ứng các điều kiện theo luật, trong đó có các yêu cầu liên quan đến Giấy chứng nhận, tình trạng tranh chấp, kê biên và thời hạn sử dụng đất.
Vì vậy, khi kiểm tra một thửa đất có thông tin quy hoạch, người mua nên xác định:
Luật Đất đai 2024 cũng quy định về trường hợp quy hoạch sử dụng đất đã được công bố nhưng chưa có kế hoạch sử dụng đất hằng năm cấp huyện và trường hợp đất đã được đưa vào kế hoạch sử dụng đất hằng năm để thu hồi hoặc chuyển mục đích sử dụng. Mỗi trường hợp có cách xử lý quyền sử dụng đất khác nhau, vì vậy cần kiểm tra đúng tình trạng của thửa đất thay vì chỉ dựa vào cụm từ “đất có quy hoạch”.
Quy hoạch chỉ là một phần của quá trình kiểm tra trước giao dịch. Người mua nên kiểm tra thêm:
Việc kiểm tra đồng thời các thông tin trên giúp người mua có cái nhìn đầy đủ hơn trước khi ký hợp đồng hoặc đặt cọc.
Cách kiểm tra quy hoạch đất chính xác, người mua nên bắt đầu bằng số tờ, số thửa và địa chỉ, sau đó tra cứu bản đồ quy hoạch trực tuyến và đối chiếu chính xác vị trí thửa đất. Nếu thông tin chưa rõ, có thể xác minh tại UBND xã/phường hoặc yêu cầu cung cấp dữ liệu đất đai theo thủ tục hiện hành.
Sau khi xác định được tình trạng quy hoạch, hãy kiểm tra tiếp Giấy chứng nhận, tranh chấp, thế chấp, ranh giới, mục đích sử dụng và điều kiện chuyển nhượng trước khi đặt cọc.
Truy cập trangmuabannhadat.com.vn để tham khảo các tin đăng mua bán nhà đất, tìm kiếm bất động sản phù hợp với ngân sách và chủ động so sánh thông tin trước khi đưa ra quyết định.
Chia sẻ bài viết